Brauzer sizni qanday kuzatadi: kuki, kengaytmalar va raqamli iz
Bir marta koʻrilgan mahsulot keyin hamma joyda reklama boʻlib chiqadi. Bu tasodif emas va sehr ham emas. Kuzatuv qanday ishlaydi va uni qay darajada kamaytirish mumkin.
Internetda kuzatuv bitta texnologiyaga emas, bir necha qatlamga tayanadi. Ularni bilish foydali, chunki har bir qatlamga qarshi alohida vosita bor va ularning taʼsiri ham har xil.
Kuki: ikki xil turi
Kuki — saytning brauzeringizga qoldiradigan kichik yozuvi. Saytning oʻzi qoldirgan kuki foydali: u sizni tizimda ushlab turadi, tilni va savatni eslab qoladi. Uni oʻchirsangiz, har safar qaytadan kirishingizga toʻgʻri keladi.
Uchinchi tomon kukisi boshqacha ishlaydi. Sahifada reklama tarmogʻining kodi boʻlsa, oʻsha tarmoq oʻz kukisini qoldiradi. Siz bir necha oʻnlab saytga kirasiz, ularning har birida shu tarmoq kodi bor — va tarmoq sizning butun marshrutingizni koʻradi. Aynan shu sababdan bir joyda koʻrilgan mahsulot boshqa joyda reklama boʻlib chiqadi.
Kukisiz ham tanib olish mumkin
Brauzeringiz har bir sayt bilan ochiladigan sozlamalar toʻplamini almashadi: ekran oʻlchami, til, vaqt mintaqasi, oʻrnatilgan shriftlar, qurilma xususiyatlari. Alohida olganda bularning hech biri sizni koʻrsatmaydi, lekin birga olinganda ular deyarli takrorlanmas kombinatsiya hosil qiladi. Buni raqamli iz deyiladi va u kuki oʻchirilganda ham qoladi.
Eng katta xavf — kengaytmalar
Kengaytma oʻrnatganda unga koʻpincha «barcha saytlardagi maʼlumotni oʻqish va oʻzgartirish» ruxsati beriladi. Bu — bank sahifangizni, pochtangizni va yozganingizni koʻrish demakdir. Foydali kengaytma buni suiisteʼmol qilmaydi, lekin kengaytma sotilishi yoki yangilanish bilan xatti-harakati oʻzgarishi mumkin.
Amaliy qoida: kengaytmalar roʻyxatini yiliga bir marta koʻrib chiqing va ishlatmayotganini oʻchiring. Kam sonli, kerakli kengaytma — koʻp sonli «foydali» kengaytmadan xavfsizroq.
Inkognito nima qiladi va nima qilmaydi
Inkognito rejim faqat bitta ishni bajaradi: sessiya tugagach, brauzer tarixi, kuki va shakl maʼlumotlari qurilmadan oʻchiriladi. U sizni provayderdan, ish beruvchi tarmogʻidan yoki saytning oʻzidan yashirmaydi. Bir qurilmani bir necha kishi ishlatganda foydali, kuzatuvdan himoya sifatida esa emas.
Nima haqiqatan yordam beradi: brauzer sozlamalarida uchinchi tomon kukilarini bloklash, kengaytmalar sonini kamaytirish, kuki bannerlarida keraksiz ruxsatlarni rad etish va brauzerni yangilab turish. Bularning hech biri toʻliq anonimlik bermaydi — lekin toʻliq anonimlik odatda maqsad ham emas. Maqsad: kim, nimani va nima uchun yigʻayotganini bilish.
