31-avgust 2026, dushanbaJonli lenta
OʻZРУ
Diqqat markazida
Markaziy bank stavkani 14 foizda qoldirdi · Yevropa sunʼiy intellekt qoidalarini qayta yozdi · Deepfake: soxta ovozni qanday farqlash mumkin · Yozda elektr nega yetishmaydiMarkaziy bank stavkani 14 foizda qoldirdi · Yevropa sunʼiy intellekt qoidalarini qayta yozdi · Deepfake: soxta ovozni qanday farqlash mumkin · Yozda elektr nega yetishmaydi
Bosh sahifa/Texnologiya
Transport

Elektromobil batareyasi: quvvatlash, masofa va qish nega hammasini oʻzgartiradi

Elektromobil haqidagi savollar deyarli har doim bitta narsaga borib taqaladi — batareya. U qanday quvvatlanadi, nega qishda masofa qisqaradi va tez quvvatlash unga zarar qiladimi.

31-avgust 2026, 17:00 · 2 daqiqa oʻqish · 1
Ulashish
Батарея электромобиля: зарядка, запас хода и почему зима меняет всё
Elektromobil quvvatlash nuqtasi. Surat: Mtaylor848 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Asosiysi qisqacha
1.Quvvatlash tezligi bir tekis emas: 80 foizdan keyin u ataylab sekinlashadi.
2.Qishda masofa qisqaradi — asosiy sabab salonni isitish.
3.Har kuni tez quvvatlashdan koʻra sekin uy quvvatlashi batareya uchun yumshoqroq.
4.Eʼlon qilingan masofa laboratoriya sikli natijasi, real yoʻlda u boshqacha boʻladi.

Elektromobil ichki yonuv dvigatelli avtomobildan faqat yoqilgʻi turi bilan farq qilmaydi. Undan foydalanish mantiqi ham boshqacha: bak toʻldirish oʻrniga har kuni oz-ozdan quvvatlash, uzoq safarda esa marshrutni quvvatlash nuqtalari boʻyicha rejalashtirish kerak boʻladi.

Nega quvvatlash bir tekis emas

Quvvatlash egri chiziq boʻyicha boradi: past quvvatda tez, toʻlgan sari sekin. Sakson foizdan keyin tezlik ataylab tushiriladi, chunki toʻliq toʻlgan holatga yaqinlashganda issiqlik va eskirish keskin oshadi. Shuning uchun yoʻldagi stansiyada 80 foizgacha quvvatlab yoʻlga chiqish, yuz foizni kutishdan koʻra tezroq boʻladi.

Kundalik foydalanishda esa aksincha ishlaydi: uy sharoitidagi sekin quvvatlash batareya uchun eng yumshoq rejim. Tez quvvatlash zarur boʻlganda ishlatiladigan vosita, kundalik odat emas.

Qish: ikkita alohida sabab

Sovuqda masofa qisqarishining birinchi sababi — kimyo: past haroratda batareya ichidagi jarayonlar sekinlashadi va mavjud quvvatning bir qismi vaqtincha yetib bormaydi. Bu qaytar holat: batareya isigach, sigʻim tiklanadi.

Ikkinchi va odatda kattaroq sabab — isitish. Benzinli avtomobil salonni dvigatel issiqligi bilan isitadi, unga qoʻshimcha yoqilgʻi deyarli kerak emas. Elektromobilda esa isitish batareyadan energiya oladi va bu sezilarli ulush. Shuning uchun qishda oʻrindiq va rulni isitish butun salonni isitishdan tejamkorroq.

Amaliy usul: mashinani rozetkaga ulangan holda oldindan isiting. Bunda isitishga ketadigan energiya tarmoqdan olinadi va batareya toʻla holatda yoʻlga chiqadi.

Eʼlon qilingan masofa nega boshqacha

Katalogdagi raqam standartlashtirilgan sinov sikli natijasi. U taqqoslash uchun kerak, lekin real sharoitni tasvirlamaydi: tezlik, harorat, konditsioner, yoʻlovchi va yuk, shina bosimi — hammasi masofani oʻzgartiradi. Yuqori tezlik ayniqsa qimmatga tushadi, chunki havo qarshiligi tezlik oshgani sayin keskin ortadi.

«Elektromobilda asosiy savol batareya sigʻimi emas, sizning kundalik marshrutingiz. Koʻpchilik uchun u eʼlon qilingan masofadan ancha qisqa.»
Ochiqchasiga.uz tahririyati

Va sotib olishdan oldingi eng muhim savol texnik emas, maishiy: har kuni qayerda quvvatlaysiz. Uyda yoki ish joyida barqaror quvvatlash imkoni boʻlsa, elektromobil qulay. Boʻlmasa — masofa qancha boʻlishidan qatʼi nazar, foydalanish har kuni rejalashtirishga aylanadi.

ElektromobilBatareyaTransportEnergetikaTexnika
Bu material sizga qanday tuyuldi?
Izohlar0
?Izohlar qoidalarga muvofiq tekshiriladi
Keyingi maqolaBrauzer sizni qanday kuzatadi: kuki, kengaytmalar va raqamli izКак браузер следит за вами: куки, расширения и цифровой отпечаток