1-sentabr 2026, seshanbaJonli lenta
OʻZРУ
Diqqat markazida
Markaziy bank stavkani 14 foizda qoldirdi · Yevropa sunʼiy intellekt qoidalarini qayta yozdi · Deepfake: soxta ovozni qanday farqlash mumkin · Yozda elektr nega yetishmaydiMarkaziy bank stavkani 14 foizda qoldirdi · Yevropa sunʼiy intellekt qoidalarini qayta yozdi · Deepfake: soxta ovozni qanday farqlash mumkin · Yozda elektr nega yetishmaydi
Bosh sahifa/Biznes
Savdo

Yangi mijoz eskisidan qimmat: qaytish nega asosiy koʻrsatkich

Reklamaga sarflangan pul mijozni bir marta olib keladi. Ikkinchi marta esa uni mahsulot va xizmat qaytaradi. Teshik chelakni toʻldirishga urinish — kichik biznesning eng qimmat xatosi.

29-avgust 2026, 09:30 · 2 daqiqa oʻqish
Ulashish
Новый клиент дороже старого: почему возвращаемость — главный показатель
Qahvaxonada mijozlar bilan ish. Surat: Tim Wright / Wikimedia Commons, CC0
Asosiysi qisqacha
1.Yangi mijozni jalb qilish har doim pul talab qiladi, qaytgan mijoz esa deyarli tekin.
2.Qaytish darajasi past boʻlsa, reklama byudjetini oshirish muammoni hal qilmaydi.
3.Birinchi buyurtma tajribasi keyingi hamma narsani belgilaydi.
4.Shikoyatga toʻgʻri javob mijozni koʻpincha muammosiz mijozdan sodiqroq qiladi.

Savdo pasayganda birinchi refleks bir xil: reklamani kuchaytirish. Bu koʻpincha notoʻgʻri qadam, chunki muammo mijozlar kelmayotganida emas — ular kelib, qaytmayotganida boʻladi. Reklama chelakka suv quyadi, teshikni esa yopmaydi.

Ikki xil mijozning narxi

Yangi mijoz har doim pulga tushadi: reklama, chegirma, sotuvchining vaqti, ishonchni qozonishga ketgan mehnat. Qaytgan mijoz esa bularning deyarli hech biriga muhtoj emas — u sizni allaqachon biladi, narxni biladi va qayerda ekaningizni biladi. Shuning uchun ikkinchi buyurtmaning foydaliligi birinchisidan yuqori boʻladi.

Bundan amaliy xulosa kelib chiqadi: birinchi buyurtmadan katta foyda olishga urinish koʻpincha zararli. Agar birinchi tajriba mijozni qaytarsa, u bergan pul emas, keyingi bir necha yil davomida beradigan pul muhim boʻladi.

Qaytishni qanday oʻlchash mumkin

Murakkab tizim kerak emas. Oyda kelgan mijozlarning nechtasi ilgari ham xarid qilgan — shu bitta raqamni sanang va uni har oy yozib boring. Agar u pasayib borayotgan boʻlsa, marketingni emas, mahsulot va xizmatni tekshirish kerak.

Ikkinchi foydali raqam — mijoz oʻrtacha qancha vaqtdan keyin qaytadi. Bu davr maʼlum boʻlsa, eslatma yuborish vaqtini ham bilib olasiz: mijoz odatda ikki oyda qaytsa, uchinchi oyda unutilgan boʻladi.

Shikoyat — imkoniyat

Norozi mijozlarning katta qismi shikoyat qilmaydi — ular shunchaki ketadi va sabab nomaʼlum qoladi. Shuning uchun ochiq aytilgan shikoyat qimmatli: u nima buzilganini koʻrsatadi va tuzatish imkonini beradi. Amaliyot shuni koʻrsatadiki, muammosi tez va halol hal qilingan mijoz koʻpincha hech qanday muammo koʻrmagan mijozdan sodiqroq boʻlib qoladi.

«Mijoz narx uchun emas, ishonch uchun qaytadi. Narx faqat birinchi marta olib keladi.»
Ochiqchasiga.uz tahririyati

Uchta arzon vosita

Birinchisi — buyurtmadan keyin bogʻlanish: hammasi joyidami degan qisqa savol. Ikkinchisi — mijozni ism bilan eslab qolish va oldingi buyurtmasini bilish; kichik biznesda bu yirik raqobatchi qila olmaydigan ustunlik. Uchinchisi — kutishni oldindan aytish: «ertaga tayyor boʻladi» deb aytib, ertaga tayyorlash kechroq vaʼda berib erta bajarishdan yaxshiroq emas — vaʼdaga rioya qilish muhim.

Va oxirgi eslatma: sodiqlik dasturi chegirmadan iborat boʻlsa, u faqat chegirma izlayotganlarni jalb qiladi. Qaytish sababini narxdan tashqarida quring — tezlik, sifat, munosabat yoki mijoz uchun qulaylik.

BiznesSavdoMijozMarketingXizmat
Bu material sizga qanday tuyuldi?
Izohlar0
?Izohlar qoidalarga muvofiq tekshiriladi
Keyingi maqolaFoyda bor, pul yoʻq: naqd oqim nega hisobotdan muhimroqПрибыль есть, денег нет: почему денежный поток важнее отчёта