Foyda bor, pul yoʻq: naqd oqim nega hisobotdan muhimroq
Biznes qogʻozda foydali boʻlishi va shu bilan birga toʻlov qilolmay yopilishi mumkin. Sabab — foyda hisoblanadigan sana bilan pul kelgan sana bir xil emas.
Kichik biznes yopilishining eng koʻp uchraydigan sababi zarar emas. Koʻp holatda kompaniya foyda koʻrsatib turgan holda oddiygina toʻlov qilolmay qoladi: ish haqi, ijara va yetkazib beruvchining hisob-fakturasi bugun toʻlanishi kerak, mijozning puli esa keyingi oy keladi.
Foyda va pul — ikki xil narsa
Foyda hisobda tovar yuborilgan yoki xizmat koʻrsatilgan payt qayd etiladi. Pul esa mijoz toʻlaganda keladi. Agar mijozga 30 kunlik muddat berilgan boʻlsa, foyda avgustda, pul sentabrda paydo boʻladi. Hisobot toʻgʻri, bank hisobi ham toʻgʻri — ular shunchaki turli sanalar haqida gapiradi.
Shu farqdan mashhur paradoks kelib chiqadi: kompaniya qanchalik tez oʻssa, shunchalik koʻp pul talab qiladi. Yangi buyurtma uchun avval xomashyo sotib olinadi, ishchiga haq toʻlanadi, tovar omborda yotadi va faqat keyin sotiladi. Oʻsish — pulni oldindan sarflab, keyin qaytarib olish demakdir.
Naqd uzilishini qanday hisoblash mumkin
Uchta raqamni oling. Birinchisi — tovar omborda oʻrtacha necha kun yotadi. Ikkinchisi — mijoz hisob-fakturani oʻrtacha necha kunda toʻlaydi. Uchinchisi — yetkazib beruvchi sizga necha kunlik muddat beradi. Birinchi ikkisini qoʻshib, uchinchisini ayiring: chiqqan raqam — sizning puliningiz biznesda «qotib» turadigan kunlar soni.
Bu raqam qanchalik katta boʻlsa, oʻsish uchun shuncha koʻp aylanma mablagʻ kerak. Uni qisqartirishning uchta yoʻli bor va uchalasi ham shu formuladan koʻrinadi: zaxirani kamaytirish, mijozdan tezroq undirish, yetkazib beruvchi bilan uzunroq muddatga kelishish.
13 haftalik jadval
Naqd oqimni boshqarish uchun murakkab tizim kerak emas. Oddiy jadval yeting: ustunlarda keyingi 13 hafta, satrlarda kutilayotgan tushumlar va aniq toʻlovlar — ish haqi, ijara, soliq, yetkazib beruvchilar, kredit. Har hafta oxirida qoldiqni chiqaring.
Nima uchun 13 hafta — bu bir chorak, yaʼni muammoni koʻrish uchun yetarlicha uzoq va aniq bashorat qilish uchun yetarlicha qisqa muddat. Qoldiq qaysidir haftada manfiy boʻlsa, sizda hal qilish uchun bir necha hafta bor. Xuddi shu narsani oy oxirida bilib qolsangiz, tanlov qolmaydi.
Va oxirgi qoida: eng katta mijoz eng katta risk hamdir. Tushumingizning katta qismi bitta mijozdan kelsa va u toʻlovni ikki hafta kechiktirsa, bu sizning muammoyingizga aylanadi. Shuning uchun mijozlar tarkibini diversifikatsiya qilish — bu marketing emas, moliyaviy xavfsizlik masalasi.
