25-avgust 2026, seshanbaJonli lenta
OʻZРУ
Diqqat markazida
Markaziy bank stavkani 14 foizda qoldirdi · Yevropa sunʼiy intellekt qoidalarini qayta yozdi · Deepfake: soxta ovozni qanday farqlash mumkin · Yozda elektr nega yetishmaydiMarkaziy bank stavkani 14 foizda qoldirdi · Yevropa sunʼiy intellekt qoidalarini qayta yozdi · Deepfake: soxta ovozni qanday farqlash mumkin · Yozda elektr nega yetishmaydi
Bosh sahifa/Texnologiya
Xavfsizlik

3-2-1 qoidasi: fayllaringizni yoʻqotmaslikning eng sodda usuli

Telefon yoʻqoladi, disk buziladi, papka tasodifan oʻchiriladi. Zaxira nusxa haqida odamlar odatda birinchi yoʻqotishdan keyin oʻylaydi. Qoida sodda va uni bir kechada sozlash mumkin.

25-avgust 2026, 16:00 · 2 daqiqa oʻqish · 1
Ulashish
Правило 3-2-1: самый простой способ не потерять файлы
Tashqi qattiq disk. Surat: Evan-Amos / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Asosiysi qisqacha
1.Uchta nusxa, ikki xil turdagi saqlagichda, bittasi boshqa joyda.
2.Sinxronizatsiya zaxira emas: oʻchirilgan fayl hamma qurilmada oʻchadi.
3.Tiklashni sinab koʻrmagan zaxira — zaxira emas, taxmin.
4.Versiyalar tarixi shifrlovchi virusdan himoyaning asosiy vositasi.

Maʼlumot yoʻqotish deyarli har doim kutilmaganda sodir boʻladi va deyarli har doim tuzatib boʻlmaydi. Diplom ishi, hujjatlar, oilaviy suratlar — bularning hech biri sotib olib boʻlmaydigan narsalar. Shuning uchun zaxira nusxa kompyuter savodxonligining eng foydali bir soatlik ishidir.

Qoida nima deydi

Uchta raqamning har biri alohida xavfni yopadi. «Uchta nusxa» — asl fayl va ikkita zaxira; bitta nusxa buzilsa, yana bittasi qoladi. «Ikki xil turdagi saqlagich» — masalan, kompyuter diski va tashqi disk; bir turdagi qurilmalar koʻpincha bir xil sababdan ishdan chiqadi. «Bittasi boshqa joyda» — yongʻin, suv toshqini yoki oʻgʻirlik butun uydagi barcha nusxani bir vaqtda yoʻq qiladi.

Uy sharoitidagi eng oddiy amaliy koʻrinishi: fayllar kompyuterda, avtomatik nusxa tashqi diskda, uchinchisi bulutda. Bu uch qadamning hech biri qimmat emas va ikkitasi bir marta sozlanadi.

Sinxronizatsiya zaxira emas

Bu eng koʻp uchraydigan va eng qimmatga tushadigan tushunmovchilik. Bulutli sinxronizatsiya papkalarni bir xil holatda ushlab turadi — demak, xatoni ham tarqatadi. Fayl tasodifan oʻchirilsa yoki notoʻgʻri tahrirlansa, oʻzgarish barcha qurilmalarga bir necha soniyada yetib boradi.

Shu sababdan versiyalar tarixi muhim. Xizmatingizda faylning eski koʻrinishini tiklash imkoni bormi va oʻchirilgan fayl savatda necha kun saqlanadi — buni oldindan bilib qoʻying. Shifrlovchi virus hujum qilganda ham aynan shu funksiya qutqaradi.

Tiklashni sinab koʻring

Zaxira nusxa yaratish yarim ish. Ikkinchi yarmi — undan haqiqatan fayl tiklash mumkinligini tekshirish. Yiliga bir marta tasodifiy bitta faylni zaxiradan tiklab koʻring. Amalda koʻp odam yillar davomida zaxira olib yurib, kerak boʻlgan kuni arxiv buzilganini yoki nusxaga kerakli papka umuman kirmaganini bilib qoladi.

«Tiklab koʻrilmagan zaxira — zaxira emas. U shunchaki zaxira bor degan umid.»
Ochiqchasiga.uz tahririyati

Telefondagi suratlar

Koʻpchilik uchun eng qimmatli maʼlumot — telefondagi suratlar, va ular odatda faqat bitta joyda turadi. Avtomatik yuklashni yoqing, lekin shu bilan cheklanmang: yiliga bir marta butun arxivni tashqi diskka ham koʻchiring. Bulutli hisobga kirish imkoni yoʻqolsa — parol unutilsa yoki hisob bloklansa — sinxronizatsiyaning oʻzi yordam bermaydi.

Va oxirgi maslahat: zaxira jarayoni avtomatik boʻlsin. Qoʻlda bajariladigan har qanday tartib bir-ikki oydan keyin unutiladi — bu odamning aybi emas, shunchaki hayotning tabiiy holati.

Zaxira nusxaXavfsizlikMaʼlumotBulutMaslahat
Bu material sizga qanday tuyuldi?
Izohlar0
?Izohlar qoidalarga muvofiq tekshiriladi
Keyingi maqolaUydagi Wi-Fi nega sekin ishlaydi: yettita sabab va ularni tuzatishПочему дома медленно работает Wi-Fi: семь причин и что с ними делать