25-avgust 2026, seshanbaJonli lenta
OʻZРУ
Diqqat markazida
Markaziy bank stavkani 14 foizda qoldirdi · Yevropa sunʼiy intellekt qoidalarini qayta yozdi · Deepfake: soxta ovozni qanday farqlash mumkin · Yozda elektr nega yetishmaydiMarkaziy bank stavkani 14 foizda qoldirdi · Yevropa sunʼiy intellekt qoidalarini qayta yozdi · Deepfake: soxta ovozni qanday farqlash mumkin · Yozda elektr nega yetishmaydi
Bosh sahifa/Texnologiya
Maxfiylik

Telefoningiz sizning nimangizni biladi: ilova ruxsatlarini 10 daqiqada tekshirish

Fonar ilovasi nega kontaktlarni soʻraydi? Ruxsat bir marta beriladi, lekin doim ishlaydi. Qaysi uchtasi eng muhim, ularni qayerdan tekshirish kerak va nimani ikkilanmasdan oʻchirish mumkin.

20-avgust 2026, 17:00 · 2 daqiqa oʻqish
Ulashish
Что о вас знает телефон: проверка разрешений приложений за 10 минут
Smartfon ekranidagi ilovalar. Surat: Elexfedi / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Asosiysi qisqacha
1.Eng nozik uchtasi: joylashuv, mikrofon va kontaktlar.
2.Joylashuvni «doim» emas, «faqat ilovadan foydalanganda» ga oʻtkazing.
3.Kontaktlar ruxsati bitta emas, butun tanishlaringiz roʻyxatini beradi.
4.Ruxsatni oʻchirish ilovani buzmaydi — kerak boʻlsa, u qayta soʻraydi.

Ilova oʻrnatilganda chiqadigan «Ruxsat berasizmi?» oynasi odatda bir soniyada yopiladi — chunki u foydalanish yoʻlida turgan toʻsiq boʻlib koʻrinadi. Aslida bu bitta qaror emas, doimiy amal qiladigan shartnoma: bir marta bosilgan «Ha» ilova oʻchirilgunicha kuchda qoladi.

Uchta eng nozik ruxsat

Joylashuv — eng koʻp maʼlumot beradigan ruxsat. Sizning kunlik marshrutingiz — uyingiz, ish joyingiz, shifokorga borganingiz — hammasi shu bitta oqimda. Muhimi «berish yoki bermaslik» emas, qaysi rejimda berish: «doim» va «faqat ilovadan foydalanganda» oʻrtasidagi farq juda katta. Taksi ilovasi safar paytida joylashuvni bilishi kerak, lekin siz uxlayotganingizda emas.

Mikrofon. Ilova mikrofonni faqat oʻzi ishlayotganda ishlata oladi, lekin roʻyxat baribir qisqa boʻlishi kerak. Zamonaviy telefonlarda mikrofon yoki kamera yoqilganda ekranning yuqorisida kichik nuqta yonadi — shu nuqta kutilmagan paytda paydo boʻlsa, sabab bor.

Kontaktlar — eng koʻp eʼtibordan chetda qoladigan ruxsat. Bu yerda siz oʻz maʼlumotingizni emas, boshqa odamlarning maʼlumotini berasiz — ular sizga bunga ruxsat bermagan. Kontaktlar roʻyxatini soʻragan ilova ismlar, raqamlar va koʻpincha ular orasidagi bogʻliqlikni ham oladi.

Qayerdan tekshiriladi

Androidda: Sozlamalar → Ilovalar → Ruxsatlar dispetcheri. Bu yerda roʻyxat ilova boʻyicha emas, ruxsat boʻyicha koʻrsatiladi — «Joylashuv» ni ochsangiz, uni soʻragan barcha ilovalarni bir joyda koʻrasiz. Aynan shu koʻrinish eng foydalisi.

iPhoneda: Sozlamalar → Maxfiylik va xavfsizlik. U yerda ham boʻlim ruxsat turlariga ajratilgan. Ikkala tizimda ham yaqinda qaysi ilova nimadan foydalanganini koʻrsatadigan hisobot bor — uni koʻrib chiqish odatda eng koʻp savol tugʻdiradi.

Oddiy qoida

Har bir ruxsat uchun bitta savol bering: «Bu ilova oʻz vazifasini shusiz bajara oladimi?» Xabar almashish ilovasiga mikrofon kerak — ovozli xabar uchun. Fonar ilovasiga joylashuv kerak emas. Oʻyinga kontaktlar kerak emas. Shubha boʻlsa — oʻchiring: ruxsat rostdan kerak boʻlsa, ilova uni qayta soʻraydi va siz oʻshanda ongli qaror qabul qilasiz.

Va oxirgisi: uzoq vaqtdan beri ochilmagan ilovalarni oʻchiring. Ishlatilmaydigan ilova ham yangilanadi, ham berilgan ruxsatlarni saqlab turadi. Eng ishonchli ruxsat — umuman berilmagani.

MaxfiylikSmartfonIlovalarRuxsatlarXavfsizlik
Bu material sizga qanday tuyuldi?
Izohlar0
?Izohlar qoidalarga muvofiq tekshiriladi
Keyingi maqola3-2-1 qoidasi: fayllaringizni yoʻqotmaslikning eng sodda usuliПравило 3-2-1: самый простой способ не потерять файлы