Oilaviy byudjet: 50/30/20 qoidasi va uni nega moslashtirish kerak
Mashhur qoida daromadni uch qismga boʻladi. Muammo shundaki, u yuqori daromad uchun oʻylab topilgan. Uni oʻz sharoitingizga qanday moslashtirish va nimadan boshlash kerak.
Byudjet tuzish haqidagi maslahatlarning aksariyati bitta sababdan ishlamaydi: ular xarajatni kesishdan boshlanadi. Aslida birinchi qadam boshqa — pul qayerga ketayotganini bilish. Koʻpchilik buni taxminan biladi va odatda kam deb baholaydi.
Qoida nima deydi
Eng mashhur sxema daromadni uchga boʻladi. Ellik foiz — zaruriyat: uy-joy, oziq-ovqat, transport, kommunal, dori. Oʻttiz foiz — istak: kafe, kiyim, sayohat, obuna. Yigirma foiz — jamgʻarma va qarzni majburiy toʻlovdan ortiq yopish.
Sxemaning kuchi soddaligida: uni jadval va ilovasiz ham eslab qolish mumkin. Zaifligi esa shundaki, u nisbatan yuqori daromad uchun oʻylab topilgan.
Nega 50 foiz koʻpincha yetmaydi
Iqtisodiyotda koʻpdan beri maʼlum qonuniyat bor: daromad qanchalik past boʻlsa, oziq-ovqat va uy-joyga ketadigan ulush shunchalik katta boʻladi. Bu tejamkorlik masalasi emas — non va ijara narxi daromadga qarab kamaymaydi. Shuning uchun koʻp oilada zaruriyat 50 emas, 70 foizni egallaydi va sxema birinchi oydayoq buziladi.
Xulosa sxemani tashlab yuborish emas. Nisbatni oʻzingizniki bilan almashtiring: masalan 70 / 20 / 10. Muhimi raqamlar emas, uchinchi qism umuman yoʻqolmasligi.
Tartib nisbatdan muhimroq
Odatda odamlar avval sarflaydi, oxirida qolganini jamgʻaradi — va odatda hech narsa qolmaydi. Ishlaydigan tartib teskari: maosh kelgan kuni jamgʻarma qismini darhol alohida hisobga oʻtkazing, qolganini sarflang. Bu «avval oʻzingizga toʻlang» degan qoida va u iroda talab qilmaydi, chunki qaror bir marta qabul qilinadi.
Birinchi oy: faqat kuzatish
Bir oy davomida hech narsani oʻzgartirmang — shunchaki har bir xarajatni yozib boring. Oy oxirida uchta eng katta bandni ajrating. Deyarli har doim ular kutilganidan boshqacha boʻlib chiqadi: koʻpchilik yirik xaridni eslaydi, mayda va tez-tez takrorlanadiganini esa hisobga olmaydi.
Va oxirgi maslahat oila uchun: byudjetni bir kishi emas, ikkalasi tuzsin. Bir tomon hisoblab, ikkinchisi bexabar qolganda har qanday reja bir necha oyda buziladi. Oyiga bir marta, oʻn daqiqalik suhbat yetarli.
