Jazirama issiqda tana nima qiladi va issiq urishini qanday tanib olish mumkin
Avgust issigʻi — nafaqat noqulaylik, balki yuk. Organizm oʻzini sovutish uchun qanday ishlaydi, charchoq qachon xavfli holatga aylanadi va tez yordam chaqirish shart boʻlgan belgilar qaysilar.
Inson tanasi ichki haroratni tor oraliqda ushlab turadi — taxminan 36–37 daraja. Tashqarida havo isiganda organizm ikki yoʻl bilan javob beradi: teri tomirlarini kengaytirib, issiqlikni yuzaga chiqaradi va terlashni kuchaytiradi. Yurak tez uradi, chunki qonni terigacha haydash kerak.
Nega namlik haroratdan muhimroq
Ter tanani sovutmaydi — uni bugʻlanish sovutadi. Havo quruq boʻlsa, ter tez bugʻlanadi va sovutish ishlaydi. Namlik yuqori boʻlsa, ter terida qoladi: siz suv yoʻqotasiz, lekin sovumaysiz. Shuning uchun 38 daraja quruq havo 33 daraja dim havodan yengilroq oʻtishi mumkin.
Ikkinchi omil — shamol va soya. Harakatsiz dim xonada tananing atrofida issiq havo qatlami hosil boʻladi va bugʻlanish yanada sekinlashadi. Oddiy ventilyator ham shu qatlamni buzib, ahvolni sezilarli yengillashtiradi.
Ikki holatni farqlash kerak
Issiqdan holsizlanish — organizmning ogohlantirishi. Belgilar: kuchli terlash, holsizlik, bosh aylanishi, koʻngil aynishi, bosh ogʻrigʻi, mushak tirishishi, teri nam va salqin. Odam hushida boʻladi. Bunday holatda salqin joyga oʻtish, yotib oyoqni koʻtarish, ortiqcha kiyimni yechish va kichik-kichik yutib suyuqlik ichish yordam beradi.
Issiq urishi — butunlay boshqa holat. Terlash toʻxtaydi, teri quruq va qizigan boʻladi, ong buziladi: chalkash gapirish, yoʻnalishni yoʻqotish, agressiya, hushdan ketish. Bu — hayot uchun xavfli holat, unda organizmning sovutish tizimi ishdan chiqqan boʻladi.
Tez yordam kelguncha
Odamni salqin va soya joyga oʻtkazing, ortiqcha kiyimni yeching. Terini suv bilan hoʻllab, yelpib turing — bugʻlanish sovutadi. Boʻyin, qoʻltiq va chov sohasiga salqin narsa qoʻying. Hushi joyida boʻlmasa yoki qusayotgan boʻlsa, ogʻiz orqali hech narsa bermang. Muzli vannaga solish yoki spirt bilan artish kabi usullarni tibbiy nazoratsiz qoʻllamang.
Kimga ogʻirroq
Xavf guruhida keksalar, kichik bolalar, homilador ayollar, yurak-qon tomir va buyrak kasalliklari bor odamlar, shuningdek ochiq havoda ishlaydiganlar bor. Bir qator dorilar — masalan, siydik haydovchi vositalar — suyuqlik balansiga taʼsir qiladi; issiq davrida rejimni shifokor bilan aniqlashtirgan maʼqul. Bolalar va hayvonlarni bir daqiqaga ham yopiq mashinada qoldirmang: salon havosi juda tez isiydi.
Ushbu material umumiy maʼlumot uchun va shifokor maslahatining oʻrnini bosmaydi. Belgilar kuchli boʻlsa yoki tez oʻzgarsa, tibbiy yordamga murojaat qiling.
